![\"\"](\"http:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/ropa.png\")
<\/p>\nW miniony weekend kraje OPEC zdecydowa\u0142y si\u0119 podnie\u015b\u0107 wydobycie o 1 mln bary\u0142ek dziennie. O\u00a0ile kr\u00f3tkoterminowo powinno uspokoi\u0107 to nieznacznie uspokoi\u0107 rynek to nie ma co oczekiwa\u0107 spadk\u00f3w cen. Z\u00a0jednej strony droga ropa nie jest a\u017c tak dotkliwa dla gospodarek rozwini\u0119tych jak si\u0119 powszechnie wydaje, a z drugiej strony jest kluczowym zwornikiem stabilno\u015bci finansowej i spo\u0142ecznej eksporter\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
W weekend na rynku ropy mieli\u015bmy do czynienia z prawdziwym rollercoasterem. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od pi\u0105tkowej decyzji kraj\u00f3w OPEC o zwi\u0119kszeniu wydobycia ropy o 600 tys. bary\u0142ek dziennie.\u00a0 Zosta\u0142o to\u00a0negatywnie odebrane przez rynek \u2013 wzrost produkcji w tej wysoko\u015bci nie wype\u0142ni\u0142by luki po ok. 3 mln ni\u017cszych dostawach ze strony Wenezueli i Iranu. Ropa Brent zdro\u017ca\u0142a wi\u0119c o ponad 3 dolary. Natomiast w sobot\u0119, na spotkaniu OPEC+ (kraje OPEC i kraje by\u0142ego ZSRR) \u00a0podano informacj\u0119\u00a0 o zwi\u0119kszeniu wydobycia o 1 mln. bary\u0142ek dziennie. Ta wiadomo\u015b\u0107 zosta\u0142a przyj\u0119ta z zadowoleniem przez rynek \u2013 ceny spad\u0142y z ok.\u00a076 do 74 dolar\u00f3w. Kluczowe by\u0142o przedstawienie \u015bcie\u017cki wzrostu produkcji zak\u0142adaj\u0105cej osi\u0105gni\u0119cie oczekiwanego poziomu ju\u017c pod koniec obecnego roku. Mia\u0142oby si\u0119 to sta\u0107 g\u0142\u00f3wnie za przyczyn\u0105 Arabii Saudyjskiej jako, \u017ce pozosta\u0142e kraje OPEC fizycznie nie by\u0142yby w stanie szybko zwi\u0119kszy\u0107 poziomu wydobycia. Wydaje si\u0119, \u017ce to w\u0142a\u015bnie Arabia wygra\u0142a najwi\u0119cej w trakcie weekendowego szczytu.\u00a0 Zwi\u0119kszenie wydobycia o 1\u00a0mln bary\u0142ek dziennie pozwoli cz\u0119\u015bciowo zaspokoi\u0107 oczekiwania \u015bwiata przy minimalizacji szansy na zmniejszenie si\u0119 cen ropy.<\/p>\n
Bardzo ma\u0142o prawdopodobne jest szybkie zwi\u0119kszenie poda\u017cy ropy na rynku. Z ekonomicznego i\u00a0technicznego punktu widzenia zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 producent\u00f3w nie jest w stanie w\u00a0\u015brednim okresie zwi\u0119kszy\u0107 wydobycia. Trzyletni okres niskich cen ropy zapocz\u0105tkowany w 2014 roku skutkowa\u0142\u00a0 zmniejszeniem \u015bwiatowych wydatk\u00f3w kapita\u0142owych na nowe inwestycje o prawie po\u0142ow\u0119. Z kolei bez prac eksploracyjnych i\u00a0budowy nowej infrastruktury znacznie obni\u017ca si\u0119 poziom przysz\u0142ego wydobycia. Niska poda\u017c ropy winduje wi\u0119c ceny w g\u00f3r\u0119, co jest silnym bod\u017acem dla firm do rozpoczynania nowych inwestycji. Po kilku latach, kiedy wydobycie ruszy pe\u0142n\u0105 par\u0105, rynek jest zalewany rop\u0105, na kt\u00f3r\u0105 nikt nie zg\u0142asza popytu. W\u00a0efekcie ceny silnie spadaj\u0105, a ca\u0142y cykl rozpoczyna si\u0119 od pocz\u0105tku. Silne wahania cen ropy przenosz\u0105 si\u0119 z kolei na tempo wzrostu gospodarczego i\u00a0inflacj\u0119 pot\u0119guj\u0105c ich zmienno\u015b\u0107.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/upstream_capex-1.png\")
<\/p>\n
Z kolei im wy\u017csza cena tym szybciej poda\u017c zr\u00f3wnowa\u017cy si\u0119 z\u00a0popytem. Wynika to ze zr\u00f3\u017cnicowania jednostkowego kosztu wydobycia pomi\u0119dzy krajami i rodzajami z\u0142\u00f3\u017c. Najni\u017cszy jest on w krajach Bliskiego Wschodu (\u015brednio oko\u0142o 20-30 dolar\u00f3w za bary\u0142k\u0119), nast\u0119pne w kolejno\u015bci jest wydobycie z platform wydobywczych (\u015brednio oko\u0142o 40 dolar\u00f3w), konwencjonalnych z\u0142\u00f3\u017c l\u0105dowych (\u015brednio oko\u0142o 50-60 dolar\u00f3w za bary\u0142k\u0119), a najwy\u017cszy z r\u00f3\u017cnego rodzaju alternatywnych \u017ar\u00f3de\u0142 wydobycia (nawet powy\u017cej 60 dolar\u00f3w). Ameryka\u0144ska ropa z \u0142upk\u00f3w jest droga w wydobyciu, ale jej produkcja szybko reaguje na zmiany cen – ro\u015bnie gdy ceny rosn\u0105,\u00a0a spada gdy ceny spadaj\u0105. Z kolei koszt wydobycia ropy z Bliskiego Wschodu jest niski, ale produkcja w tych krajach dostosowuje si\u0119 s\u0142abiej i nie zawsze reaguje na zmiany cen zgodnie z prawem poda\u017cy. Celem tych kraj\u00f3w jest w wi\u0119kszym stopniu utrzymanie sta\u0142ego poziomu przychod\u00f3w z ropy, a\u00a0nie zawsze ich maksymalizacja (np. Rosja po kryzysie 2008\/09 zwi\u0119ksza\u0142a wydobycie ropy w celu zrekompensowania ni\u017cszych cen). Kwesti\u0119 t\u0119 zauwa\u017cono ju\u017c w\u00a0latach 80\u2019 poprzedniego wieku. Obecna cena sprawia, \u017ce na masow\u0105 skal\u0119 op\u0142acalne staje wydobycie ameryka\u0144skich \u0142upk\u00f3w. Z jednej strony celem OPEC jest jak najwy\u017csza cena w celu maksymalizowania swojego zysku, ale z drugiej strony kartel musi dba\u0107 r\u00f3wnie\u017c o to by nie stymulowa\u0107 zagranicznego wydobycia ropy oraz aby nie zdusi\u0107 \u015bwiatowego wzrostu. St\u0105d te\u017c wynika zapewne pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 w dzia\u0142aniach winduj\u0105cych cen\u0119 ropy przez OPEC, co ogranicza ryzyko zalewu \u015bwiatowych rynk\u00f3w ameryka\u0144sk\u0105 rop\u0105 \u0142upkow\u0105.<\/p>\n
Mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107 kto traci a kto zyskuje na cz\u0119\u015bciej i silniej zmieniaj\u0105cych si\u0119 cenach ropy.\u00a0 Wp\u0142yw wzrost\u00f3w cen ropy na gospodarki kraj\u00f3w rozwini\u0119tych nie jest ju\u017c a\u017c tak negatywny jak kiedy\u015b, ale te\u017c nie jest ju\u017c a\u017c tak korzystny dla kraj\u00f3w eksporter\u00f3w. Od lat 70\u2019, kiedy podwy\u017cki cen ropy zatrz\u0105sn\u0119\u0142y \u015bwiatem zachodnim min\u0119\u0142o ju\u017c troch\u0119 czasu. Zach\u00f3d cz\u0119\u015bciowo uniezale\u017cni\u0142 si\u0119 od tego surowca. \u00a0Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce w por\u00f3wnaniu do 1970 udzia\u0142 ropy w globalnej konsumpcji energii pierwotnej spad\u0142 z 50 proc. do ok. 30 proc. obecnie. \u00a0O ile w transporcie ca\u0142y czas to ropa jest g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em energii, to uros\u0142a jej mocna konkurencja w postaci gazu ziemnego, OZE, a w przysz\u0142o\u015bci samochod\u00f3w elektrycznych. Stworzono i\u00a0wdro\u017cono r\u00f3wnie\u017c mn\u00f3stwo rozwi\u0105za\u0144 technologicznych pozwalaj\u0105cych znacznie efektywniej wykorzystywa\u0107 rop\u0119 naftow\u0105. Podwy\u017cki cen ropy, chocia\u017c w\u00a0dalszym ci\u0105gu dotkliwe, nie powoduj\u0105 ju\u017c takich strat dla gospodarek rozwini\u0119tych jak kilkadziesi\u0105t lat temu. Wysokie ceny ropy mog\u0105 by\u0107 wr\u0119cz korzystne dla \u015bwiatowego wzrostu \u2013 umo\u017cliwiaj\u0105 rozw\u00f3j wydobycia ropy z \u0142upk\u00f3w (korzy\u015b\u0107 dla USA) czy motywuj\u0105 do tworzenia nowych, efektywniejszych technologii. Mo\u017cna wr\u0119cz uzna\u0107, \u017ce droga ropa jest papierkiem lakmusowym \u015bwiatowej koniunktury \u2013 im dro\u017csza ropa tym lepsza sytuacja Chin (najwi\u0119kszego importera ropy) i tym lepsze perspektywy dla \u015bwiatowego handlu (oczywi\u015bcie przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce\u00a0ceny nie wzros\u0142y w wyniku ograniczenia poda\u017cy tego surowca).<\/p>\n
Z kolei w przypadku kraj\u00f3w eksportuj\u0105cych rop\u0119 widoczne jest uzale\u017cnienie si\u0119 od wysokich cen surowca. Relatywnie droga ropa i wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z ni\u0105 wysokie przychody bud\u017cetowe umo\u017cliwi\u0142y znaczne zwi\u0119kszenie wydatk\u00f3w bud\u017cetowych na cele socjalne oraz import zachodnich d\u00f3br konsumpcyjnych. \u00a0O ile wi\u0119c koszty wydobycia ropy na Bliskim Wschodzie nadal pozostaj\u0105 relatywnie niskie, to koszty spo\u0142eczne wydobycia ropy (uwzgl\u0119dniaj\u0105ce potrzeb\u0119 finansowania importu) wymagaj\u0105 o wiele wy\u017cszych cen \u2013 przyk\u0142adowo dla Arabii Saudyjskiej w 2016 wed\u0142ug szacunk\u00f3w MFW\u00a0 by\u0142o to oko\u0142o 52 dolar\u00f3w. Niskie ceny ropy doprowadzi\u0142y do znacz\u0105cych deficyt\u00f3w bud\u017cetowych (15 proc. w Arabii Saudyjskiej w 2015 roku) i handlowych (8,7 proc. PKB w 2015 roku). D\u0142ugoterminowo nie jest to do utrzymania dla \u017cadnego z kraj\u00f3w OPEC, nawet Arabii, kt\u00f3ra zgromadzi\u0142a ogromne rezerwy. Rozwi\u0105zania dla takich kraj\u00f3w s\u0105 trzy \u2013 albo drastycznie zmniejszy\u0107 import nara\u017caj\u0105c si\u0119 na protesty ludno\u015bci (przypadek Wenezueli), spr\u00f3bowa\u0107 uniezale\u017cni\u0107 swoj\u0105 gospodark\u0119 od ropy albo po prostu czeka\u0107 a\u017c ceny wzrosn\u0105.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/break-even-ropa-1.png\")
<\/p>\n
Zmieni\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c sytuacja geopolityczna \u2013 bezpiecze\u0144stwo energetyczne Europy i USA poprawi\u0142o si\u0119, a\u00a0Chin pogorszy\u0142o. Od lat 60\u2019 ropa p\u0142yn\u0119\u0142a na Zach\u00f3d, a pieni\u0105dze na Wsch\u00f3d co zwi\u0119ksza\u0142o deficyty handlowe kraj\u00f3w rozwini\u0119tych. W ostatnich latach Zach\u00f3d sta\u0142 si\u0119 bardziej samowystarczalny pod wzgl\u0119dem energetycznym (w czym oczywi\u015bcie du\u017ca zas\u0142uga rewolucji \u0142upkowej w USA).\u00a0 Nie potrzeba ju\u017c by\u0142o kupowa\u0107 surowc\u00f3w energetycznych na tak\u0105 skal\u0119, w efekcie czego polepszy\u0142y si\u0119 bilanse handlowe w krajach rozwini\u0119tych. Ropa przesta\u0142a wi\u0119c p\u0142yn\u0105\u0107 z Bliskiego Wschodu do Europy i\u00a0Stan\u00f3w a\u00a0zacz\u0119\u0142a do Chin. Wraz z rozwojem gospodarki chi\u0144skiej zacz\u0119\u0142a ona potrzebowa\u0107 gigantycznych ilo\u015bci energii co przy braku odpowiednich zasob\u00f3w krajowych oznacza\u0142o uzale\u017cnienie si\u0119 od zewn\u0119trznych \u017ar\u00f3de\u0142 energii. W\u00a0tym kontek\u015bcie strategia Nowego Jedwabnego Szlaku nabiera jeszcze wi\u0119cej sensu \u2013 Chiny pr\u00f3buj\u0105 uzale\u017cni\u0107 od siebie kraje, od kt\u00f3rych same importuj\u0105 rop\u0119 by m\u00f3c zapewni\u0107 sobie bezpiecze\u0144stwo energetyczne.<\/p>\n
Kraje OPEC nadal s\u0105 w stanie stabilizowa\u0107 rynek ropy w wypadku kr\u00f3tkotrwa\u0142ych szok\u00f3w takich jak kryzys finansowy w latach 2008\/09, czy Arabska Wiosna, kt\u00f3ra zmniejszy\u0142a wydobycie niekt\u00f3rych kraj\u00f3w OPEC. Nie s\u0105 jednak w stanie wp\u0142ywa\u0107 na strukturalne trendy takie jak presja na efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 i\u00a0rozw\u00f3j samochod\u00f3w elektrycznych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W miniony weekend kraje OPEC zdecydowa\u0142y si\u0119 podnie\u015b\u0107 wydobycie o 1 mln bary\u0142ek dziennie. O\u00a0ile kr\u00f3tkoterminowo powinno uspokoi\u0107 to nieznacznie uspokoi\u0107 rynek to nie ma co oczekiwa\u0107 spadk\u00f3w cen. Z\u00a0jednej strony droga ropa nie jest a\u017c tak dotkliwa dla gospodarek rozwini\u0119tych jak si\u0119 powszechnie wydaje, a z drugiej strony jest kluczowym zwornikiem stabilno\u015bci finansowej i … <\/p>\n