![\"\"](\"http:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/wykres-45.png\")
<\/p>\nInflacja w\u00a0Polsce od\u00a0oko\u0142o 2013 roku kszta\u0142tuje si\u0119 poni\u017cej poziomu, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u00a0uzna\u0107 za\u00a0normalny. W\u00a0maju, przy wzro\u015bcie gospodarczym utrzymuj\u0105cym si\u0119 na poziomie ok. 5 proc. i wzrostach cen ropy w pobli\u017cu 50 proc. rok do roku, ceny konsumenckie wzros\u0142y tylko o\u00a01,7 proc. rok do roku. Bardzo niska jest te\u017c inflacja bazowa, czyli taka mierz\u0105ca „g\u0142\u0119bokie” zmiany cen wynikaj\u0105ce z\u00a0d\u0142ugoterminowych proces\u00f3w gospodarczych, a\u00a0nie tylko tymczasowych szok\u00f3w (np. nag\u0142y wzrost cen \u017cywno\u015bci z uwagi na susz\u0119).<\/p>\n
<\/p>\n
Chocia\u017c inflacja w Polsce pozostaje stabilna (osi\u0105gni\u0119ty jest cel NBP 1,5 – 3,5 proc.) to wydaje si\u0119, \u017ce ceny rosn\u0105 zdecydowanie za wolno bior\u0105c pod uwag\u0119 jak silnie rozgrzana jest\u00a0nasza gospodarka. Dotychczasowa teoria t\u0142umacz\u0105ca kszta\u0142towanie si\u0119 inflacji oparta by\u0142a na powi\u0105zaniu cen z koniunktur\u0105 gospodarcz\u0105 oraz sytuacj\u0105 na rynku pracy. Inflacja mo\u017ce wynika\u0107 z czynnik\u00f3w popytowych (popyt na towary znacz\u0105co przekracza dost\u0119pn\u0105 poda\u017c) lub poda\u017cowych (firmy podwy\u017cszaj\u0105 ceny \u017ceby zrekompensowa\u0107 sobie rosn\u0105ce koszty). Chocia\u017c obie przes\u0142anki, tj. szybko rosn\u0105cy popyt oraz coraz wy\u017csze koszty pracy i surowc\u00f3w, do\u015bwiadczaj\u0105 polsk\u0105 gospodark\u0119 to podwy\u017cek cen nie wida\u0107. Przyczyn takiego stanu rzeczy jest kilka, chocia\u017c trudno wskaza\u0107 najwa\u017cniejsz\u0105.<\/p>\n
P\u0142ace w\u00a0Polsce rosn\u0105 w\u00a0tempie ok. 7\u00a0proc. rocznie, najmocniej od czas\u00f3w przed kryzysem finansowym. Wp\u0142ywa na to spadaj\u0105ce bezrobocie, kt\u00f3re wed\u0142ug szacunk\u00f3w Eurostatu w kwietniu wynios\u0142o zaledwie 3,8 proc.<\/p>\n
Zazwyczaj wy\u017csza dynamika p\u0142ac przenosi\u0142a si\u0119 na inflacj\u0119 po oko\u0142o 4\u00a0kwarta\u0142ach. Tak by\u0142o we wszystkich poprzednich cyklach koniunktury. Co zatem dzieje si\u0119 obecnie? Dlaczego wysoka dynamika p\u0142ac nie przek\u0142ada si\u0119 na wy\u017csz\u0105 inflacj\u0119? Mo\u017cna wyja\u015bni\u0107 to na dwa sposoby.<\/p>\n
Firmy cz\u0119sto bior\u0105 rosn\u0105ce koszty „na klat\u0119”, czyli godz\u0105 si\u0119 na obni\u017cenie mar\u017c, aby utrzyma\u0107 konkurencyjno\u015b\u0107. Mamy do czynienia z siln\u0105 konkurencj\u0105 (szczeg\u00f3lnie w handlu detalicznym) – je\u017celi tylko jedna firma podniesie ceny to\u00a0klienci odejd\u0105 do konkurent\u00f3w. Zjawisko to pot\u0119guje wysoka wra\u017cliwo\u015b\u0107 polskich klient\u00f3w na cen\u0119. Firmy, szczeg\u00f3lnie te du\u017ce, dysponuj\u0105ce poka\u017anymi rezerwami, uczestnicz\u0105 w wojnach cenowych. Wol\u0105 przetrwa\u0107 na rynku, nawet za cen\u0119 ni\u017cszych mar\u017c – ta sytuacja ma miejsce np. na rynku hurtowym sprz\u0119tu elektronicznego.<\/p>\n
Inny pow\u00f3d to rosn\u0105ca imigracja, kt\u00f3ra wywo\u0142uje presje w d\u00f3\u0142 na p\u0142ace. Oznacza to, \u017ce cho\u0107 p\u0142ace rosn\u0105 szybko, to jest to wzrost wolniejszy ni\u017c m\u00f3g\u0142by by\u0107 osi\u0105gni\u0119ty przy takim popycie na prac\u0119 i braku imigracji.<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/wykres-46.png\")
<\/p>\n
Drugim czynnikiem wp\u0142ywaj\u0105cym na ograniczenie inflacji by\u0142 do niedawna kurs walutowy. Aprecjacja euro i\u00a0dolara w 2017 roku nieznacznie przyczyni\u0142a si\u0119 do\u00a0spadku cen w Polsce. Kiedy z\u0142oty zyskuje na warto\u015bci to ceny d\u00f3br importowanych spadaj\u0105, a\u00a0rosn\u0105 natomiast ceny naszego eksportu.<\/p>\n
Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce\u00a0kurs walut ma coraz mniejsze znaczenie na kszta\u0142towanie si\u0119 inflacji w Polsce (szerzej na\u00a0ten temat w np.\u00a0Mechanizm transmisji monetarnej NBP).<\/a>\u00a0Firmy w znacznym stopniu s\u0105 zabezpieczone przed zmian\u0105 kurs\u00f3w walut – polskie sp\u00f3\u0142ki cz\u0119sto s\u0105\u00a0tylko ogniwami w\u00a0\u015bwiatowych \u0142a\u0144cuchach produkt\u00f3w, co\u00a0oznacza, \u017ce\u00a0nasz eksport w znacznej cz\u0119\u015bci powi\u0105zany jest ze wcze\u015bniejszym importem surowc\u00f3w i\u00a0p\u00f3\u0142produkt\u00f3w do Polski. Oznacza to\u00a0naturalny hedging, kt\u00f3ry \u0142agodzi wp\u0142yw r\u00f3\u017cnic kursowych. Zmiana kursu ma\u00a0najsilniejszy wp\u0142yw na te kategorie, w\u00a0kt\u00f3rych trudno si\u0119 zabezpieczy\u0107, czyli na ceny paliw, \u017cywno\u015bci i\u00a0drogich towar\u00f3w takich jak np. samochody (np. Ha\u0142ka 2017)<\/a>.<\/p>\n Co wi\u0119cej, od kilku tygodni z\u0142oty wyra\u017anie si\u0119 os\u0142abia, wi\u0119c rola tego czynnika w t\u0142umaczeniu niskiej inflacji maleje.<\/p>\n Inflacja pozostaje niska, poniewa\u017c ceny we wszystkich gospodarkach rozwini\u0119tych rosn\u0105 bardzo wolno. Polska jest krajem silnie uzale\u017cnionym od\u00a0koniunktury zagranicznej (przede wszystkim niemieckiej) z\u00a0uwagi na\u00a0istotny udzia\u0142 naszego eksportu w\u00a0PKB. Przek\u0142ada si\u0119 to na\u00a0harmonizacj\u0119 cykli koniunkturalnych oraz w\u0142a\u015bnie „import inflacji” zza granicy.\u00a0 Potwierdzaj\u0105 to\u00a0badania\u00a0(Ha\u0142ka 2017)<\/a>\u00a0, z kt\u00f3rych wynika, \u017ce tylko 55 proc. towar\u00f3w z koszyka konsumpcyjnego reaguje na zmian\u0119 koniunktury krajowej. S\u0105 to\u00a0przede wszystkim ceny us\u0142ug, \u017cywno\u015bci i energii, czyli te\u00a0najbardziej zmienne. Najs\u0142abiej na\u00a0czynniki krajowe reaguj\u0105 ceny d\u00f3br trwa\u0142ych (np.\u00a0AGD), kt\u00f3re w zdecydowanie wi\u0119kszym stopniu kszta\u0142towane s\u0105 przez koniunktur\u0119 \u015bwiatow\u0105 i ustalane na poziomie ponadnarodowym.<\/p>\n Jednym z powod\u00f3w dlaczego inflacja w\u00a0strefie euro i USA pozostaje niska jest nasilenie proces\u00f3w globalizacyjnych i\u00a0wzrost wolumenu handlu. Wej\u015bcie na \u015bwiatowy rynek kraj\u00f3w takich jak Chiny, Indie czy Brazylia spowodowa\u0142o, \u017ce\u00a0\u015bwiat uzyska\u0142 dost\u0119p do setek milion\u00f3w tanich pracownik\u00f3w. Firmy nie musz\u0105 ju\u017c tak silnie podwy\u017csza\u0107 p\u0142ac, skoro mog\u0105 przenie\u015b\u0107 produkcj\u0119 do kraj\u00f3w o\u00a0ni\u017cszych kosztach pracy. Z tego powodu si\u0142a negocjacyjna pracownik\u00f3w, kt\u00f3ra dotychczas umo\u017cliwia\u0142a wywalczanie podwy\u017cek istotnie spad\u0142a. Sukcesem w wielu zawodach jest ju\u017c samo posiadanie pracy, a podwy\u017cki s\u0105 celem drugorz\u0119dnym. \u015awiadcz\u0105 o tym np.\u00a0wyniki ekonomist\u00f3w z Banku Rozlicze\u0144 Mi\u0119dzynarodowych (BIS), kt\u00f3rzy obliczyli, \u017ce w\u00a0latach 2010-2016 globalne koszty pracy t\u0142umaczy\u0142y \u015brednio a\u017c\u00a022 proc. zmienno\u015bci dynamiki koszt\u00f3w pracy w danym kraju\u00a0 podczas gdy w pierwszej dekadzie XXI wieku tylko w\u00a011 proc. Mo\u017cna za to wini\u0107 rozw\u00f3j \u015bwiatowego outsourcingu. W\u00a0ten spos\u00f3b wp\u0142yw zmian krajowej koniunktury, szczeg\u00f3lnie w\u00a0ma\u0142ych gospodarkach o\u00a0wysokim stopniu otwarto\u015bci bardzo si\u0119 zmniejszy\u0142.<\/p>\n Z drugiej strony globalizacja zwi\u0119kszy\u0142a udzia\u0142 w\u00a0rynku transnarodowych korporacji prowadz\u0105cych swoj\u0105 polityk\u0119 i\u00a0ustalaj\u0105cych ceny na poziomie globalnym.\u00a0 W\u00a0mniejszym stopniu reaguj\u0105 wi\u0119c na\u00a0np. wzrost koszt\u00f3w produkcji w\u00a0pojedynczym kraju, gdy\u017c jest to tylko jeden z wielu czynnik\u00f3w w procesie produkcji i sprzeda\u017cy.<\/p>\n Powolne wychodzenie z kryzysu i s\u0142aba koniunktura \u015bwiatowa spowodowa\u0142y, \u017ce inflacja od 2009 w gospodarkach rozwini\u0119tych pozostawa\u0142a niska. \u015awiatowy handel przesta\u0142 rosn\u0105\u0107 oraz nasili\u0142y si\u0119 tendencje protekcjonistyczne. Mocno te\u017c wzros\u0142o bezrobocie, a spad\u0142a aktywno\u015b\u0107 zawodowa. Firmy mog\u0105 wi\u0119c zatrudnia\u0107 po relatywnie ni\u017cszych kosztach, przez co zmniejsza si\u0119 presja na podwy\u017cki cen. D\u0142ugotrwa\u0142y brak inflacji spowodowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zakotwiczenie oczekiwa\u0144 inflacyjnych na niskich poziomach. Os\u0142abia to \u017c\u0105dania pracownik\u00f3w na temat wynagrodze\u0144.<\/p>\n Istotny wp\u0142yw na spadek inflacji ma te\u017c rozw\u00f3j technologiczny. Po pierwsze dzi\u0119ki nowym zdobyczom nauki firmy s\u0105 w stanie zast\u0119powa\u0107 pracownik\u00f3w (szczeg\u00f3lnie tych wykonuj\u0105cych prac\u0119 prost\u0105 lub manualn\u0105) co jeszcze bardziej pogarsza ich si\u0142\u0119 negocjacyjn\u0105. Technologia zmienia te\u017c dotychczasowe modele produkcji, logistyki czy sprzeda\u017cy. G\u0142\u00f3wnym celem zmian jest ograniczanie koszt\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto ca\u0142kowicie odmieniaj\u0105 model biznesowy w bran\u017cy – tak by\u0142o np. w bran\u017cy lotniczej w przypadku tanich linii czy rynku przewoz\u00f3w taks\u00f3wkarskich, kt\u00f3ry w znacznej mierze przej\u0105\u0142 Uber.<\/p>\n \u0141atwo\u015b\u0107 por\u00f3wnywania cen i\u00a0minimalizacja koszt\u00f3w transportu spowodowa\u0142a, \u017ce konkurencja jest teraz globalna i\u00a0w\u00a0g\u0142\u00f3wnej mierze oparta na redukowaniu koszt\u00f3w.\u00a0 Nie rekompensuje tego zwi\u0119kszona aktywno\u015b\u0107 konsument\u00f3w wynikaj\u0105ca z wi\u0119kszej dost\u0119pno\u015bci do wcze\u015bniej drogich towar\u00f3w i\u00a0us\u0142ug. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 firm straci\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustalania cen i o ile nie oferuje unikatowych na skal\u0119 \u015bwiata d\u00f3br, musi uczestniczy\u0107 w wojnach cenowych w celu utrzymania si\u0119 na rynku.<\/p>\n Jak wida\u0107 globalne czynniki, w\u00a0znacznej mierze niezale\u017cne od nas, maj\u0105 ogromny wp\u0142yw na\u00a0kszta\u0142towanie si\u0119 inflacji. Jeste\u015bmy przewa\u017cnie biorcami proces\u00f3w tocz\u0105cych si\u0119\u00a0na ca\u0142ym \u015bwiecie. Nie jeste\u015bmy jednak jeszcze do ko\u0144ca \u015bwiadomi ani ich kierunku ani si\u0142y wp\u0142ywu.<\/p>\n \u015awiat akademicki mocno spiera si\u0119\u00a0o\u00a0to dlaczego inflacja jest tak niska – czy to\u00a0tymczasowe zjawisko czy raczej czeka nas okres sekularnej stagnacji (link<\/a>); czy wynika to ze starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stw (link<\/a>) czy bardziej z powodu wolnego tempa rozwoju po kryzysie. Ostatecznej odpowiedzi jak na razie brak.<\/p>\n Kamil Pastor, analityk SpotData<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Inflacja w\u00a0Polsce od\u00a0oko\u0142o 2013 roku kszta\u0142tuje si\u0119 poni\u017cej poziomu, kt\u00f3ry mo\u017cna by\u00a0uzna\u0107 za\u00a0normalny. W\u00a0maju, przy wzro\u015bcie gospodarczym utrzymuj\u0105cym si\u0119 na poziomie ok. 5 proc. i wzrostach cen ropy w pobli\u017cu 50 proc. rok do roku, ceny konsumenckie wzros\u0142y tylko o\u00a01,7 proc. rok do roku. Bardzo niska jest te\u017c inflacja bazowa, czyli taka mierz\u0105ca „g\u0142\u0119bokie” zmiany … <\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/wykres-49.png\")
<\/p>\nGlobalizacja obni\u017ca inflacj\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie<\/h1>\n
![\"\"](\"http:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/08.06-udzial-eksportu-do-pkb.png\")
<\/p>\nTechnologia zmieni\u0142a modele biznesowe firm oraz preferencje zakupowe klient\u00f3w<\/h1>\n