{"id":1665,"date":"2020-04-14T09:13:16","date_gmt":"2020-04-14T07:13:16","guid":{"rendered":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/?p=1665"},"modified":"2020-04-14T09:26:33","modified_gmt":"2020-04-14T07:26:33","slug":"czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/","title":{"rendered":"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u?"},"content":{"rendered":"

Program ratowania firm przy pomocy banku centralnego wzbudza w Polsce bardzo du\u017co emocji i kontrowersji. Niekt\u00f3rzy ekonomi\u015bci uwa\u017caj\u0105, \u017ce zaanga\u017cowanie Narodowego Banku Polskiego w pomoc rz\u0105dowi i gospodarce sko\u0144czy si\u0119 niepotrzebn\u0105 inflacj\u0105 i destabilizacj\u0105 gospodarki. Profesor Andrzej Rzo\u0144ca, doradca Koalicji Obywatelskiej, napisa\u0142 wr\u0119cz, \u017ce wracamy do PRL-u (tutaj tekst \u017ar\u00f3d\u0142owy<\/a>). Problem jest na tyle istotny, \u017ce chcia\u0142bym odpowiedzie\u0107 na najwa\u017cniejsze w\u0105tpliwo\u015bci zwi\u0105zane z makroekonomicznymi aspektami wprowadzanych program\u00f3w ratunkowych i pokaza\u0107 m\u00f3j punkt widzenia.<\/p>\n

Moje spojrzenie da si\u0119 uj\u0105\u0107 w kilku prostych punktach. Po pierwsze, rz\u0105d i NBP prowadz\u0105 s\u0142uszne dzia\u0142ania i nie cofaj\u0105 nas do PRL-u. Po drugie, z tymi dzia\u0142aniami wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 du\u017ce ryzyka, ale dzi\u015b nie ma rozwi\u0105za\u0144 nie nios\u0105cych ryzyk \u2013 destabilizacja gospodarki grozi nam bez wzgl\u0119du na wybrany scenariusz. Do PRL-u nie wracamy, ale pewne ostrze\u017cenia Andrzeja Rzo\u0144cy s\u0105 uzasadnione i warto na nie zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Przejd\u0119 przez kilka prostych argument\u00f3w, kt\u00f3re prowadz\u0105 mnie do takich wniosk\u00f3w i odpowiadaj\u0105 na najwi\u0119ksze w\u0105tpliwo\u015bci.<\/p>\n

Przede wszystkim, absolutnie kluczowym problemem dla rz\u0105du jest pytanie o optymaln\u0105 wielko\u015b\u0107 emisji d\u0142ugu publicznego koniecznego do ratowania gospodarki. Inne problemy s\u0105 tylko wt\u00f3rne i znacznie mniej istotne, w tym problem korzystania lub niekorzystania ze wsparcia banku centralnego.<\/strong>\u00a0Wstrz\u0105s zwi\u0105zany z pandemi\u0105 grozi wysokim bezrobociem, zubo\u017ceniem cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, gigantycznymi zatorami p\u0142atniczymi i destrukcj\u0105 struktur organizacyjnych firm na du\u017c\u0105 skal\u0119. Mo\u017cna znacz\u0105co z\u0142agodzi\u0107 wiele z tych zjawisk dzi\u0119ki istotnemu zwi\u0119kszeniu wydatk\u00f3w publicznych i gwarancji kredytowych rz\u0105du, ale koszt takiej pomocy b\u0119dzie gigantyczny \u2013 \u017ceby by\u0142a ona jakkolwiek efektywna mo\u017ce si\u0119ga\u0107 ok. 200-500 mld z\u0142, czyli 10-25 proc. PKB. A to z kolei niesie ryzyko pogorszenia wiarygodno\u015bci kredytowej kraju i wy\u017cszej inflacji w przysz\u0142o\u015bci, czyli zjawisk, kt\u00f3re te\u017c b\u0119d\u0105 mia\u0142y negatywne konsekwencje. Na szali stoj\u0105 zatem ryzyka r\u00f3\u017cnego rodzaju. Jestem przekonany, \u017ce lepiej zaryzykowa\u0107 wysoki d\u0142ug publiczny ni\u017c chaos gospodarczy \u2013 z tym pierwszym problemem b\u0119dzie mo\u017cna jako\u015b sobie poradzi\u0107 w przysz\u0142o\u015bci. Co ciekawe, sam profesor Rzo\u0144ca te\u017c prawdopodobnie si\u0119 z tym zgadza, poniewa\u017c jest wsp\u00f3\u0142autorem Alertu Gospodarczego, w kt\u00f3rym grupa ekonomist\u00f3w szacuje konieczn\u0105 emisj\u0119 obligacji na programy ratunkowe na ok. 150 mld z\u0142 w tym roku (tutaj \u017ar\u00f3d\u0142o<\/a>).<\/p>\n

OK. Gdy ju\u017c uznamy, \u017ce powinni\u015bmy zaryzykowa\u0107 zwi\u0119kszenie d\u0142ugu publicznego, mierzymy si\u0119 z pytaniem, jak sfinansowa\u0107 rosn\u0105cy deficyt w finansach publicznych. Czy mo\u017ce zrobi\u0107 to bank centralny, czy nie? Wbrew pozorom, w prawie ka\u017cdym przypadku dojdzie do zwi\u0119kszenia ilo\u015bci pieni\u0105dza w gospodarce.<\/strong>\u00a0Banki kupi\u0105 obligacje p\u0142ac\u0105c rz\u0105dowi wytworzonymi rachunkami. A rachunki bankowe s\u0105 pieni\u0105dzem (pieni\u0105dz to got\u00f3wka, rachunki bankowe i lokaty \u2013 90 proc. stanowi\u0105 te ostatnie dwa elementy). Je\u017celi za\u015b dojdzie do interwencji banku centralnego, kt\u00f3ry kupi od bank\u00f3w obligacje, to ilo\u015b\u0107 pieni\u0105dza w gospodarce si\u0119 nie zmieni*, tylko banki zamiast obligacji b\u0119d\u0105 posiada\u0142y rezerwy w banku centralnym. Zmieni si\u0119 struktura aktyw\u00f3w bank\u00f3w komercyjnych, ale nie ilo\u015b\u0107 pieni\u0105dza w gospodarce. Ta struktura aktyw\u00f3w sektora bankowego mo\u017ce mie\u0107 znaczenie m.in. dla kursu z\u0142otego, ale na razie ten problem pomijam, uznaj\u0105c, \u017ce nie nale\u017cy do clou argumentacji.<\/p>\n

Dobrze, czy zatem nie ma \u017cadnej r\u00f3\u017cnicy, czy obligacje kupi\u0105 tylko banki, czy te\u017c zrobi to ostatecznie Narodowy Bank Polski? Ma to niedu\u017ce znaczenie dla ilo\u015bci pieni\u0105dza, ale ma du\u017ce znaczenie dla kosztu pieni\u0105dza i tym samym obci\u0105\u017cenia bud\u017cetu kosztami zad\u0142u\u017cenia. O ca\u0142ym problemie nale\u017cy my\u015ble\u0107 bardziej w kategoriach st\u00f3p procentowych ni\u017c w kategoriach ilo\u015bci pieni\u0105dza, to drugie zjawisko mo\u017cemy sobie z rozwa\u017ca\u0144 w og\u00f3le wyeliminowa\u0107.<\/strong>\u00a0W ostatnich 10 latach poda\u017c pieni\u0105dza w Polsce wzros\u0142a o 120 proc., podczas gdy nominalny PKB wzr\u00f3s\u0142 o 60 proc., a mimo to mieli\u015bmy w tym czasie problem ze zbyt nisk\u0105 a nie zbyt wysok\u0105 inflacj\u0105 (znajdowa\u0142a si\u0119 ona \u015brednio poni\u017cej celu NBP).<\/p>\n

Sprzeda\u017c 150 mld z\u0142 obligacji polskim bankom w okresie paru miesi\u0119cy by\u0142aby trudna \u2013 musia\u0142yby one podnie\u015b\u0107 swoje inwestycje w papiery skarbowe o ponad 50 proc., czyli w skali niewidzianej w tak kr\u00f3tkim czasie nawet w szczycie kryzysu finansowego w 2008\/2009 r. (nawet w relacji do kapita\u0142\u00f3w bank\u00f3w by\u0142oby to wi\u0119cej ni\u017c wtedy).\u00a0Cz\u0119\u015b\u0107 obligacji trzebaby sprzeda\u0107 inwestorom zagranicznym, ale ci w obecnej sytuacji \u017c\u0105daliby prawdopodobnie wysokiej premii za ryzyko i relatywnie wysokich odsetek. Koszt tych odsetek obci\u0105\u017ca\u0142by polski bud\u017cet na d\u0142ugie lata. W takiej sytuacji interwencja banku centralnego pozwala znacz\u0105co obni\u017cy\u0107 koszt zad\u0142u\u017cenia. Bank centralny bior\u0105c na siebie cz\u0119\u015b\u0107 emisji obligacji (bezpo\u015brednio, albo po\u015brednio \u2013 od bank\u00f3w komercyjnych) zmniejsza ryzyko i tym samym oprocentowanie.\u00a0Innymi s\u0142owy, bank centralny robi to, do czego jest powo\u0142any: obni\u017ca faktyczny koszt pieni\u0105dza w gospodarce w sytuacji, gdy jest to potrzebne dla utrzymania stabilno\u015bci gospodarczej kraju. Dzia\u0142a zgodnie ze swoim mandatem.\u00a0<\/strong><\/p>\n

A co z ryzykiem inflacji?<\/strong>\u00a0Ka\u017cde wspieranie gospodarki przez zwi\u0119kszanie deficytu bud\u017cetowego niesie takie ryzyko, ale w tym momencie ryzyko inflacji jest du\u017co mniej istotne ni\u017c ryzyko deflacji. W ostrych kryzysach lepiej jest przereagowa\u0107 ni\u017c czeka\u0107 zbyt d\u0142ugo. Natomiast\u00a0w przysz\u0142o\u015bci bilans ryzyk inflacyjnych mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107. Ale nie przez mityczny \u201epusty pieni\u0105dz\u201d, bo ta kategoria nie pozwala nam wyja\u015bni\u0107 absolutnie niczego. Ryzyko polega raczej na tym, \u017ce ewentualny wzrost zad\u0142u\u017cenia publicznego mo\u017ce by\u0107 tak wysoki, \u017ce bank centralny nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 podnie\u015b\u0107 st\u00f3p procentowych, gdy b\u0119dzie tego wymaga\u0142o ryzyko inflacyjne.<\/strong>\u00a0Teoretycznie mo\u017cemy znale\u017a\u0107 si\u0119 w sytuacji, gdy po kryzysie trzeba b\u0119dzie podnosi\u0107 stopy procentowe \u2013 gospodarka b\u0119dzie ju\u017c si\u0119 kr\u0119ci\u0107 na wysokich obrotach i nie b\u0119dzie potrzebowa\u0142a niskich st\u00f3p procentowych \u2013 ale wysoko\u015b\u0107 d\u0142ugu publicznego b\u0119dzie to uniemo\u017cliwia\u0107. Jak prawdopodobny jest taki scenariusz? Wszystko zale\u017cy od g\u0142\u0119boko\u015bci recesji. Je\u017celi pandemia zacznie mija\u0107 od czerwca to s\u0105dz\u0119, \u017ce nie jest to bardzo prawdopodobny scenariusz, bo d\u0142ug publiczny nie wzro\u015bnie drastycznie. Je\u017celi recesja b\u0119dzie trwa\u0142a d\u0142ugo i wywo\u0142a du\u017cy i trwa\u0142y spadek PKB oraz skokowy wzrost d\u0142ugu, wtedy ryzyko podwy\u017cszonej inflacji w przysz\u0142o\u015bci stanie si\u0119 wy\u017csze.\u00a0Czy to \u017ale? S\u0105dz\u0119, \u017ce mo\u017ce to by\u0107 najmniejsze z\u0142o. Podwy\u017cszona inflacja by\u0142aby mimo wszystko mniej kosztowna dla ludno\u015bci ni\u017c gigantyczne bezrobocie i rozpad struktur organizacyjnych firm dzisiaj. W sytuacji g\u0142\u0119bokiej i d\u0142ugiej recesji wszystkie scenariusze polityki gospodarczej b\u0119d\u0105 bardzo bolesne. Ale powtarzam: podwy\u017cszona inflacja to scenariusz naprawd\u0119 czarny.\u00a0<\/strong><\/p>\n

Czy zatem do interwencji NBP nale\u017cy podej\u015b\u0107 bezkrytycznie? G\u0142\u00f3wne ryzyko zwi\u0105zane z dzia\u0142aniami banku centralnego nie polega na tym, \u017ce jego dzisiejsze, konkretne dzia\u0142ania wywo\u0142aj\u0105 niepotrzebn\u0105 inflacj\u0119, ale na tym, \u017ce dojdzie do trwa\u0142ego przej\u0119cia kontroli rz\u0105du nad decyzjami banku. Dzi\u015b bank centralny finansuje pakiet ratunkowy, za rok sfinansuje pakiet inwestycyjny, za dwa lata pakiet socjalny, za trzy lata zielon\u0105 transformacj\u0119, za cztery lata co\u015b tam jeszcze. Ograniczenie bud\u017cetowe rz\u0105du zostanie trwale zniesione, co mog\u0142oby si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 na trwa\u0142y wzrost inflacji.\u00a0Powszechny w krajach rozwini\u0119tych zakaz finansowania bud\u017cetu przez bank centralny nie wynika z faktu, \u017ce jest to zawsze z\u0142e dla gospodarki\u00a0\u2013\u00a0\u00a0wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekonomist\u00f3w zgodzi si\u0119 na pewno, \u017ce z czysto ekonomicznego punktu widzenia takie dzia\u0142anie mo\u017ce by\u0107 czasami uzasadnione. Sens zakazu polega na tym, \u017ce gdy raz udost\u0119pni si\u0119 rz\u0105dowi takie narz\u0119dzie, to najprawdopodobniej zechce on korzysta\u0107 z niego cz\u0119sto. Tak ustawione s\u0105 bod\u017ace w systemie politycznym.<\/p>\n

Instytucje polityczne w krajach rozwni\u0119tych s\u0105 mocniej zakorzenione ni\u017c w Polsce, wi\u0119c ich zmiana w okresie stanu pandemii nie jest tak ryzykowna. W Polsce znajdujemy si\u0119 w sytuacji, gdy ochrona konstytucyjna jest bardzo os\u0142abiona i wiele decyzji mo\u017ce by\u0107 podejmowanych na zasadzie precedens\u00f3w.<\/strong>\u00a0Z wypowiedzi premiera wynika, \u017ce stabilno\u015b\u0107 makroekonomiczna jest traktowana przez rz\u0105d jako bardzo wysoki priorytet, ale przecie\u017c nie wiemy, kto b\u0119dzie premierem za dwa-trzy lata. W sytuacji bardzo g\u0142\u0119bokich podzia\u0142\u00f3w spo\u0142ecznych bank centralny mo\u017ce by\u0107 \u0142atwo wykorzystywany do realizacji bie\u017c\u0105cych cel\u00f3w politycznych. Jak drzwi do interwencji NBP na rynku obligacji skarbowych zosta\u0142y wy\u0142amane, mo\u017ce by\u0107 je ci\u0119\u017cko zamkn\u0105\u0107. W tym sensie ostrze\u017cenia profesora Rzo\u0144cy s\u0105 warte wys\u0142uchania.<\/p>\n

Ale czy hipotetyczne ryzyko dotycz\u0105ce przysz\u0142o\u015bci powinno zapobiega\u0107 walce z bie\u017c\u0105cymi, powa\u017cnymi zagro\u017ceniami? Nie s\u0105dz\u0119. Na szali mamy same s\u0142abe rozwi\u0105zania. Nie s\u0105dz\u0119, aby czekanie na wzrost bezrobocia do dwucyfrowych poziom\u00f3w mia\u0142o w tym momencie wi\u0119cej zalet ni\u017c podj\u0119cie ryzyka niekonwencjonalnej interwencji banku centralnego. Z ryzykami zwi\u0105zanymi z t\u0105 interwencj\u0105 b\u0119dziemy mogli sobie w przysz\u0142o\u015bci potencjalnie poradzi\u0107, a negatywne skutki skokowego wzrostu bezrobocia odczuliby\u015bmy ju\u017c dzi\u015b.<\/p>\n

Do tematu interwencji bank\u00f3w centralnych b\u0119d\u0119 wraca\u0142 wielokrotnie, bo b\u0119d\u0105 one wsp\u00f3\u0142zcze\u015bnie cz\u0119ste, du\u017ce wywo\u0142uj\u0105ce wiele kontrowersji.<\/p>\n

* Temat wp\u0142ywu emisji na poda\u017c pieni\u0105dza jest oczywi\u015bcie bardziej z\u0142o\u017cony ni\u017c tutaj opisa\u0142em. Na przyk\u0142ad, emisja obligacji dla ludno\u015bci nie zwi\u0119kszy\u0142aby poda\u017cy pieni\u0105dza. Podobnie z emisjami dla inwestor\u00f3w zagranicznych. Uzna\u0142em jednak, \u017ce te r\u00f3\u017cnice nie wp\u0142ywaj\u0105 na istot\u0119 przedstawianych tu argument\u00f3w.<\/p>\n

***
\nJak codziennie, pokazuj\u0119 poni\u017cej krzyw\u0105 epidemii w wybranych krajach Europy oraz w USA. Do prezentowanych zwykle \u015bcie\u017cek doda\u0142em czwartkow\u0105 projekcj\u0119 Instytutu Pomiar\u00f3w i Ewaluacji Zdrowia Uniwersytetu Waszyngto\u0144skiego (Institute of Health Metrics and Evaluation).<\/p>\n

Na krzywych wida\u0107, \u017ce w wielu krajach epidemia zaczyna by\u0107 ograniczana. Natomiast wci\u0105\u017c idzie to bardzo powoli w najbardziej dotkni\u0119tych krajach, czyli we W\u0142oszech i Hiszpanii. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 zniesienia spo\u0142ecznej kwarantanny w Europie od drugiej po\u0142owy maja jest wci\u0105\u017c aktualna, chocia\u017c proces ten b\u0119dzie bardzo powolny.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Poni\u017cszy tekst pochodzi z newslettera Dane Dnia prowadzonego przez Ignacego Morawskiego, dyrektora centrum analiz SpotData. Chcesz codziennie takie informacje na swoj\u0105 skrzynk\u0119?\u00a0Zapisz si\u0119 na newsletter SpotData<\/a>.<\/span><\/em><\/p>\n

Je\u015bli chcecie si\u0119 dowiedzie\u0107 jak pandemia COVID-19<\/span> mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 na Wasz\u0105 firm\u0119 i gospodark\u0119 polecamy PB Forecast<\/span> Makro<\/span> UE<\/span> „Monitoring kryzysowy”.<\/div>\n
<\/div>\n

 <\/p>\n

Pobierz jedn\u0105 bezp\u0142atn\u0105 analiz\u0119<\/strong><\/span><\/a><\/div>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/a><\/div>\n
\n

 <\/p>\n

O Autorze:<\/p>\n\n\n\n
\"Ignacy<\/td>\n\n

Ignacy Morawski<\/strong>,<\/span><\/span>\u00a0dyrektor centrum analiz\u00a0SpotData<\/p>\n

\n
Ignacy Morawski jest pomys\u0142odawc\u0105 projektu i szefem zespo\u0142u SpotData. Przez wiele lat pracowa\u0142 w sektorze bankowym (WestLB, Polski Bank Przedsi\u0119biorczo\u015bci), gdzie pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 g\u0142\u00f3wnego ekonomisty. W latach 2012-16 zdoby\u0142 wiele wyr\u00f3\u017cnie\u0144 w licznych rankingach, zajmuj\u0105c m.in. dwukrotnie miejsce na podium konkursu na najlepszego analityka makroekonomicznego organizowanego przez „Rzeczpospolit\u0105” i Narodowy Bank Polski. W 2017 roku znalaz\u0142 si\u0119 na li\u015bcie New Europe 100, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cej najbardziej innowacyjne osoby Europy \u015arodkowej, publikowanej przez „Financial Times”. Absolwent ekonomii na Uniwersytecie Bocconi w Mediolanie i nauk politycznych na Uniwersytecie Warszawskim.<\/div>\n<\/div>\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

 <\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Program ratowania firm przy pomocy banku centralnego wzbudza w Polsce bardzo du\u017co emocji i kontrowersji. Niekt\u00f3rzy ekonomi\u015bci uwa\u017caj\u0105, \u017ce zaanga\u017cowanie Narodowego Banku Polskiego w pomoc rz\u0105dowi i gospodarce sko\u0144czy si\u0119 niepotrzebn\u0105 inflacj\u0105 i destabilizacj\u0105 gospodarki. Profesor Andrzej Rzo\u0144ca, doradca Koalicji Obywatelskiej, napisa\u0142 wr\u0119cz, \u017ce wracamy do PRL-u (tutaj tekst \u017ar\u00f3d\u0142owy). Problem jest na tyle istotny, … <\/p>\n

Czytaj dalej Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u?<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1666,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[1108,1107,1103,1104,1065,1022,76,959,964,87,1094,962,961,1074,1071,1070,89,1097,1106,1069,1105,1073,1044,1067,1024,1072],"class_list":["post-1665","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-makroekonomia","tag-alert-gospodarczy","tag-andrzej-rzonca","tag-ankieta-makro","tag-ankieta-makroekonomiczna","tag-covid","tag-covid-19","tag-ekonomia","tag-epidemia","tag-epidemia-a-gospodarka","tag-gospodarka","tag-inflacja-a-covid","tag-konsekwencje-koronawirusa","tag-koronawirus","tag-koronawirus-ekonomia","tag-kwarantanna","tag-kwarantanna-gospodarka","tag-nbp","tag-obnizki-cen-epidemia","tag-pfr","tag-strefa-euro-recesja","tag-tarcza-antykryzysowa","tag-wirus","tag-wirus-z-wuhan","tag-wlochy-gospodarka","tag-wplyw-koronawirusa-na-gospodarke","tag-wplyw-kwarantanny-na-gospodarke","layout-default"],"yoast_head":"\nCzy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u? - SpotData - Blog<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u? - SpotData - Blog\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Program ratowania firm przy pomocy banku centralnego wzbudza w Polsce bardzo du\u017co emocji i kontrowersji. Niekt\u00f3rzy ekonomi\u015bci uwa\u017caj\u0105, \u017ce zaanga\u017cowanie Narodowego Banku Polskiego w pomoc rz\u0105dowi i gospodarce sko\u0144czy si\u0119 niepotrzebn\u0105 inflacj\u0105 i destabilizacj\u0105 gospodarki. Profesor Andrzej Rzo\u0144ca, doradca Koalicji Obywatelskiej, napisa\u0142 wr\u0119cz, \u017ce wracamy do PRL-u (tutaj tekst \u017ar\u00f3d\u0142owy). Problem jest na tyle istotny, … Czytaj dalej Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u?\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"SpotData - Blog\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-14T07:13:16+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-04-14T07:26:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"647\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"I M\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"I M\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/\",\"url\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/\",\"name\":\"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u? - SpotData - Blog\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png\",\"datePublished\":\"2020-04-14T07:13:16+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-14T07:26:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#\/schema\/person\/48fd006a74962b9a86ff5bba4b2ce239\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png\",\"width\":600,\"height\":647},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/\",\"name\":\"SpotData - Blog\",\"description\":\"\u0179r\u00f3d\u0142o wnikliwych analiz makroekonomicznych i bran\u017cowych.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#\/schema\/person\/48fd006a74962b9a86ff5bba4b2ce239\",\"name\":\"I M\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c315bb1934ec26691dd14126e402c123?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c315bb1934ec26691dd14126e402c123?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"I M\"},\"url\":\"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/author\/sdadmin\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u? - SpotData - Blog","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u? - SpotData - Blog","og_description":"Program ratowania firm przy pomocy banku centralnego wzbudza w Polsce bardzo du\u017co emocji i kontrowersji. Niekt\u00f3rzy ekonomi\u015bci uwa\u017caj\u0105, \u017ce zaanga\u017cowanie Narodowego Banku Polskiego w pomoc rz\u0105dowi i gospodarce sko\u0144czy si\u0119 niepotrzebn\u0105 inflacj\u0105 i destabilizacj\u0105 gospodarki. Profesor Andrzej Rzo\u0144ca, doradca Koalicji Obywatelskiej, napisa\u0142 wr\u0119cz, \u017ce wracamy do PRL-u (tutaj tekst \u017ar\u00f3d\u0142owy). Problem jest na tyle istotny, … Czytaj dalej Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u?","og_url":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/","og_site_name":"SpotData - Blog","article_published_time":"2020-04-14T07:13:16+00:00","article_modified_time":"2020-04-14T07:26:33+00:00","og_image":[{"width":600,"height":647,"url":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png","type":"image\/png"}],"author":"I M","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"I M","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/","url":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/","name":"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u? - SpotData - Blog","isPartOf":{"@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png","datePublished":"2020-04-14T07:13:16+00:00","dateModified":"2020-04-14T07:26:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#\/schema\/person\/48fd006a74962b9a86ff5bba4b2ce239"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#primaryimage","url":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png","contentUrl":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/2020-04-14-pieniadz.png","width":600,"height":647},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/2020\/04\/14\/czy-rzad-i-nbp-cofaja-nas-do-prl-u\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Czy rz\u0105d i NBP cofaj\u0105 nas do PRL-u?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#website","url":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/","name":"SpotData - Blog","description":"\u0179r\u00f3d\u0142o wnikliwych analiz makroekonomicznych i bran\u017cowych.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#\/schema\/person\/48fd006a74962b9a86ff5bba4b2ce239","name":"I M","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c315bb1934ec26691dd14126e402c123?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/c315bb1934ec26691dd14126e402c123?s=96&d=mm&r=g","caption":"I M"},"url":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/author\/sdadmin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665"}],"collection":[{"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1665"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1669,"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1665\/revisions\/1669"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/spotdata.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}